Ý NGHĨA TU XUẤT GIA GIEO DUYÊN

Tại các nước Phật giáo Nguyên thủy (Theravada) như Thái Lan, Lào, Cam-pu-chia, các khóa Tu xuất gia gieo duyên (Temporary Ordination) trong thời gian một vài tháng là một truyền thống của đạo Phật. Trong các khóa Tu xuất gia gieo duyên này, người Phật tử tại gia ở trong chùa, cắt đứt với các sinh hoạt ngoài đời, để gieo hạt giống, trồng duyên lành và trải nghiệm đời sống tu hành như phải tuân thủ nghiêm ngặt các giới luật, nếp sống của một vị tu sĩ.

Một số chùa Việt Nam theo hệ phái Đại thừa (Mahayana) cũng có các khóa Tu xuất gia gieo duyên thường là trong một vài ngày hay một hai tuần. Vì thời gian hạn hẹp nên các khóa tu này thường chú trọng đến phần nghi lễ và giảng Phật pháp.   

Nếu người Phật tử hiểu được những đạo lý cơ bản dưới đây rồi phát nguyện Tu xuất gia gieo duyên thì sự phát nguyện này có ý nghĩa và ít bị ảnh hưởng bởi Tà kiến hay mê tín:

• Đức Phật có dạy người thuận sống với khổ hạnh thì thực hành pháp tu xuất gia, người thuận sống với lạc hạnh thì thực hành pháp tu tại gia. Như vậy Tu xuất gia gieo duyên là để trong tương lai mình có được thuận duyên cho việc xuất gia. Nhưng, như chúng ta đều biết, thuận duyên cho việc xuất gia (hay sống với khổ hạnh) thường lại là chướng duyên cho việc hưởng thụ (hay sống với lạc hạnh). Hay nói một cách khác thì Tu xuất gia gieo duyên là để trong tương lai mình đừng gặp thuận duyên với sự hưởng thụ vật chất vì đây thường là chướng duyên của việc xuất gia. Thí dụ như một đời sống sung túc, hưởng thụ, là chướng duyên cho việc xuất gia. Vì vậy ở một nơi có đời sống vật chất cao như ở Mỹ có rất ít người trẻ phát nguyện xuất gia. Khi hiểu được điều này thì chúng ta sẽ không còn mâu thuẫn là vừa mong cầu được hưởng nhiều lợi dưỡng ngoài đời như tiền của, sắc đẹp, danh tiếng, thoải mái, v.v. và lại vừa phát nguyện được gieo duyên với việc xuất gia sống đời khổ hạnh. Phát nguyện Tu xuất gia gieo duyên như vậy là vì Tà kiến thúc đẩy bởi Tâm tham. Phát nguyện Tu xuất gia gieo duyên vì Tà kiến có thể làm chúng ta cảm thấy yên tâm, nhưng nếu dùng lý trí để phân tích thì chúng ta cũng sẽ tự thấy là sự phát nguyện này khó có hiệu dụng.

• Nếu một người hiện đang có điều kiện (hay thuận duyên) để xuất gia mà vì muốn hưởng thụ không chịu xuất gia, nhưng lại phát nguyện Tu xuất gia gieo duyên để gieo duyên xuất gia trong tương lai thì không thuận với lý đạo! Đây cũng là một loại Tà kiến.

• Khi người Phật tử có khái niệm về đời sống và bổn phận của người xuất gia trước khi phát nguyện Tu xuất gia gieo duyên thì sự phát nguyện của người này mới có ý nghĩa. Về hình thức, điều khác biệt giữa Phật tử tại gia và xuất gia là Chánh mạng. Chánh mạng của người Phật tử tại gia là phải tự nuôi mạng sống của mình bằng những nghề nghiệp lương thiện, chân chính. Cũng giống như một người tự bỏ vốn (công sức, Phước đức) để đầu tư cho sự giác ngộ, giải thoát. Chánh mạng của người Phật tử xuất gia là từ bỏ nghề nghiệp thế tục và chỉ sống nhờ vào sự bố thí (Cúng dường) của tín đồ để có hoàn cảnh thuận lợi chuyên tâm tu hành. Cũng giống như một người được nhiều người cho mượn hay hùn vốn để đầu tư. Trong trường hợp này chúng ta phải hiểu là Phật tử tại gia Cúng dường để hộ trì Tam Bảo và để được kết nối tâm linh với chư Phật, chư Bồ tát và chư Hiền Thánh Tăng để cộng hưởng được sức mạnh thanh tịnh giúp họ vững niềm tin nơi Tam Bảo trên con đường giác ngộ, giải thoát. Khi người xuất gia nhận sự Cúng dường của Phật tử mà Tâm không thanh tịnh (không tri ân đàn na tín thí, không có đức hạnh, lo hưởng thụ, không đem lại lợi ích cho chúng sanh, hay không tu tập cho chính mình để được giác ngộ, giải thoát) thì người này phải “mang nợ” đàn na tín thí vì không đáp lại được tâm nguyện của người Cúng dường. Theo Luật nhân quả thì việc xuất gia này làm tiêu hao phước đức và dẫn đến quả báo xấu.

• Tu xuất gia gieo duyên trong thời gian dài một vài tháng như tại các nước Phật giáo Nguyên thủy cũng là một phương tiện để người Phật tử tại gia trải nghiệm đời sống tu hành của một vị tu sĩ để từ đó giúp họ có một quyết định nghiêm túc (chặt chẽ, đúng đắn, có trách nhiệm) trong việc xuất gia.

Khi nói đến xuất gia thì chúng ta thường chú trọng phần hình thức là lìa gia đình, hay ra khỏi nhà thế tục, để sống đời tu sĩ. Tuy nhiên, theo lý đạo thì xuất gia là ra khỏi nhà phiền não trong Tâm thức. Hay nói một cách khác, cốt lõi của đạo Phật là huân tập khả năng buông xả khổ đau khi nhận thức được gốc rễ của khổ đau bắt nguồn từ Tham, sân, si [được thể hiện bởi sự chấp trước, dính chặt, không thể buông bỏ (tham, ái, thủ) vào các đối tượng như thân (hay là cái tôi), tài sản, danh lợi, quan hệ, lời khen chê, ý niệm, v.v.]. Công đức tu hành không ở nơi hình thức, thường được người đời coi trọng, mà ở Tâm buông xả.

Vì vậy giá trị của việc tu tập Phật pháp là Tâm buông xả chứ không phải ở các nghi thức hay hành động bên ngoài bởi vì Tâm buông xả khởi sinh ra phước đức vô lượng, thanh khiết, không giới hạn. Như vậy thì hình thức xuất gia có thể được coi là một phương tiện mà khi áp dụng theo Chánh Pháp nghĩa là theo lời dạy của Đức Phật (Phật Pháp) có thể giúp chúng ta huân tập khả năng buông xả để ra khỏi nhà phiền não trong Tâm thức.  Chỉ có Tâm thức (Nghiệp hay thói quen, hay còn gọi là Tâm chúng sanh) dẫn dắt chúng ta và theo chúng ta như hình với bóng đến những cảnh giới khác nhau trong sanh tử luân hồi. 

Đối với người Phật tử tại gia thì hình thức và nghi thức Tu xuất gia gieo duyên được tổ chức ở các chùa có thể được coi là một phương tiện giúp để giúp chúng ta xuất gia gieo duyên trong Tâm thức. Nghĩa là huân tập Tâm buông xả (chuyển hóa tâm thức) trong đời sống hàng ngày để lợi mình, lợi người dẫn đến an lạc hạnh phúc. Huân tập Tâm buông xả hay khả năng buông xả còn giúp chúng ta bồi đắp Công đức cho sự giải thoát khỏi các khổ đau của sanh tử luân hồi (ra khỏi ngôi nhà tam giới trói buộc chúng ta trong khổ đau – Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới). Đây là cốt lõi của đạo Phật.

GÓP Ý VỀ THỰC HÀNH

Đệ tử Phật đều bình đẳng và gồm bốn chúng: Hai chúng xuất gia là Tỳ kheo (Tăng) và Tỳ kheo ni (Ni); Hai chúng tại gia là Ưu bà tắc (Nam cư sĩ) và Ưu bà di (Nữ cư sĩ). Dù hình thức là xuất gia hay tại gia, Chúng ta chỉ cần có Tâm xuất gia (Tâm xuất ly hay tâm buông xả) và tu hành theo Chánh Pháp thì đều giải thoát được sanh tử.

Người Phật tử tại gia tuy không xuất gia nhưng thực hành lời Phật dạy, giữ giới, sống đạo đức, phát tâm Bồ đề, cứu độ chúng sanh, lan tỏa lòng từ bi, trí tuệ trong cuộc sống hằng ngày. Các vị Đại Bồ Tát có hình tướng tại gia cho Phật tử tại gia noi theo là đức Quán Thế Âm Bồ Tát (Avalokitesvara), Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát (Manjushri), Phổ Hiền Bồ Tát (Samantabhadra), Đại Thế Chí Bồ Tát (Mahasthamaprapta).

Người Phật tử tại gia mà có tâm nguyện xuất gia, nhưng vì hoàn cảnh không cho phép, thì khi hiểu được đạo lý Tu xuất gia gieo duyên có thể “tự tu, tự hành, tự ngộ, tự độ” trong khả năng và hoàn cảnh của mình để nuôi dưỡng hạt giống Tâm xuất gia.

Chúng ta đã luân hồi qua vô số kiếp sống nên ai trong chúng ta đã chẳng từng xuất gia về hình thức hay trong Tâm thức. Vì vậy, Tu xuất gia gieo duyên cũng có thể được hiểu là những phương pháp tu tập để nuôi dưỡng và phát triển hạt giống Tâm xuất gia (hay Tâm buông xả) đã sẵn có trong Tâm thức của chúng ta.

Gieo duyên là ở nơi Tâm thức chứ không phải nơi hình thức vì chỉ có Tâm thức dẫn dắt chúng ta đến những cảnh giới khác nhau trong sanh tử luân hồi. Thí dụ như duyên vợ chồng không ở nơi hình thức đám cưới. Thí dụ như hai diễn viên đóng phim làm đám cưới thì dù đám cưới có hoành tráng đến mấy cũng không tạo ra được duyên vợ chồng. Vì vậy Tu xuất gia gieo duyên mà chỉ chú trọng vào phần hình thức thì khó tạo được duyên xuất gia. Chúng ta phải học từ Đức Phật là ngài đã từ bỏ đời sống hưởng thụ cả về hình thức cũng như trong Tâm thức. Đây mới đúng là xuất gia. Từ đó chúng ta có thể hiểu được ý nghĩa của Tu xuất gia gieo duyên là huân tập, làm quen hay gieo duyên với đời sống tu hành [gieo duyên với đời sống buông xả những thú vui, vật chất, hoặc sự sung sướng nhất thời để tập trung vào giá trị nội tâm].

Người Phật tử tại gia phải tinh tấn hành Bồ tát đạo. Nghĩa là phát Bồ đề tâm và nhờ năng lực của Bồ đề tâm để thực hành sáu pháp Ba la mật (Bố thí, Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Thiền định, Trí tuệ) chú trọng đến lợi tha và nhờ lợi tha mà hoàn thành tự lợi. Tinh tấn hành Bồ tát đạo là phương tiện thù thắng để giúp người giúp đời. Nhờ luôn nghĩ đến và thấy vui khi giúp người nên bớt nghĩ về mình và những hưởng thụ cá nhân. Đây là đang gieo duyên với Tâm buông xả. Nếu tiến trình tu, hay hành Bồ tát đạo, này được huân tập một cách linh dộng, khéo léo lâu dần thành thói quen hay tập quán thì người tu, hay hành Bồ tát đạo, không còn nghĩ là mình đang tu. Đây là tu mà như không tu. Nghĩa là người này luôn khởi Tư tác ý thiện thành thói quen để chuyển hóa, sửa đổi đời sống của mình cho lành mạnh, có đạo đức tạo được nhiều phước đức. (Xin xem HÀNH BỒ TÁT ĐẠO – TU NHƯ KHÔNG TU). Biểu hiện của người có Tâm buông xả hay Tâm xuất gia là người luôn sống giản dị, tự giác, thường an lạc trước những đổi thay trong cuộc sống, và ít ham muốn.

Tu xuất gia gieo duyên còn có nghĩa là luôn tạo cơ hội, điều kiện để gieo duyên với việc hoằng truyền Phật pháp. Ngày nay chúng ta có nhiều cơ hội để gieo duyên với các Chùa hay các trang mạng (websites) có tu học và những hoạt động hoằng dương Chánh pháp đem lợi ích đến hay gieo duyên với nhiều người, nhất là thế hệ trẻ và những người chưa biết về đạo Phật.

Nếu có điều kiện, Phật tử tại gia nên gieo duyên với Chánh pháp qua sự học hỏi và áp dụng giáo lý trong cuộc sống. Hiểu được lịch sử đạo Phật và sự liên hệ giữa Phật Giáo Nguyên Thủy và Phật Giáo Phát Triển sẽ giúp chúng ta tìm ra được những giáo lý và phương tiện tu tập hợp với mình (xin xem LIÊN HỆ GIỮA TIỂU THỪA VÀ ĐẠI THỪA). Sở dĩ chúng ta thấy khó khăn khi nghiên cứu triết lý Phật giáo hay học hỏi giáo lý là vì không nắm được đầu mối hay giáo pháp cơ bản của đạo Phật. Đầu mối này chính là Giáo Lý Duyên Khởi (xin xem ỨNG DỤNG LÝ DUYÊN KHỞI TRONG THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI). Vì vậy, nếu có điều kiện, chúng ta nên gieo duyên với Giáo Lý Duyên Khởi. Đây cũng có thể được coi là Tu xuất gia gieo duyên. Người hiểu và biết áp dụng Giáo Lý Duyên Khởi để hướng dẫn mình trên bước đương tu là đệ tử chân chánh của đức Phật. Nghĩa là người này sẽ không bị rơi vào tà kiến (không biết sự thật hoặc hiểu sai sự thật) và do sự thúc đẩy của cảm tính hay tham ái (do sự tạo tác của của tham, sân, si, mạn, nghi) nên sinh tâm mê tín (xin xem NHẬN BIẾT ĐỂ TRÁNH XA MÊ TÍN). Hiểu được Lý Duyên Khởi sẽ giúp chúng ta nắm vững được các giáo lý cơ bản như Vô Thường, Vô Ngã, Nhân Quả, Nghiệp Báo, Tứ Đế, Luân Hồi, v.v. và đi vào các hệ thống tư tưởng của Phật Giáo Phát Triển.

Dù có rất đông Phật tử tham dự các khóa tu xuất gia gieo duyên nhưng không phải ai trong số này cũng thật sự muốn xuất gia! Muốn Tu xuất gia gieo duyên có lợi lạc thì chúng ta phải bớt chú trọng vào hình thức, đừng để rơi vào Tà kiến và tránh xa mê tín.  Tà kiến là cái thấy biết sai lệch với Lý Duyên Khởi và lời dạy của Đức Phật, và là nguồn gốc của mọi bất thiện. Người vì Tà kiến mà không thể buông xả hay chấp ngã càng nặng thì tâm càng bất an, Trí huệ càng giảm, và rất dễ bị đọa vào ba đường ác.

Khi một người tu tập mà quá chú trọng vào hình thức thì luôn ảo tưởng, dễ bị chi phối bởi ngoại cảnh nên tâm luôn bất an. Đây là bệnh hình thức! Vì vậy khi tham dự các khóa Tu xuất gia gieo duyên, chúng ta cố gắng đừng quá quan tâm đến những hình thức như được đắp y nâu, y vàng, gặp gỡ bạn bè, được khen ngợi, được ca tụng, được chụp hình đưa lên Facebook, v.v. Chúng ta cũng đừng cố gắng tạo vẻ oai nghi gượng gạo vì Oai nghi trong Phật giáo là những hành động chuẩn mực đi, đứng, nằm, ngồi xuất phát một cách tự nhiên từ Tâm thanh tịnh. Khi Tu xuất gia gieo duyên mà quá chú trọng vào hình thức thì chúng ta sẽ chẳng mấy tiến triển trong tiến trình huân tập khả năng buông xả. Tuy chúng ta cũng có thể cảm thấy lợi lạc, yên tâm, nhưng đây là do nơi Tưởng uẩn và Tà kiến.

Hơn nữa, nếu chúng ta Tu xuất gia gieo duyên để được yên tâm là đã được để việc xuất gia đến những đời sau (như đã mua bảo hiểm) thì chúng ta sẽ dễ giải đãi trong việc Tu học trong hiện tại nên thiếu niềm tin nơi Tam Bảo, xa lần với Đạo, và dễ trở về với đời sống bị lệ thuộc và ràng buộc bởi cảm tính. Vì không huân tập tâm buông xả, nên khi lớn tuổi chúng ta dù cố gắng hưởng thụ nhưng không được như lúc trẻ, tận hưởng tuổi già nhưng lúc nào cũng nghĩ đến và sợ chết, hoặc cảm thấy cô đơn, bị bỏ quên, cô lập với gia đình, xã hội, v.v. Điều này thật đáng tiếc vì càng lớn tuổi thì chúng ta càng gần với Cận tử nghiệp. Sự vận hành của Năm uẩn, Sắc, Thọ, Tưởng, Hành, Thức, thể hiện bởi những cảm tính tiêu cực như tức giận, ghen tị, lo lắng, bất an, sợ hãi, buồn bã, cô đơn, bi quan, v.v. trong giai đoạn Cận tử nghiệp ảnh hưởng rất lớn đến việc Tái sanh đến những cảnh giới thấp.

Hiểu và thực hành Tu xuất gia gieo duyên theo Chánh Pháp để nuôi dưỡng hạt giống tâm xuất gia trong tâm thức sẽ giúp chúng ta có một đời sống an lạc trong hiện tại và một tái sanh tốt đẹp hướng đến giác ngộ giải thoát, và bồi đắp Công đức cho sự giải thoát khỏi các khổ đau của sanh tử luân hồi

Nguyện cầu Chư Phật gia hộ cho quý Phật tử và gia đình luôn khỏe mạnh, bình an, hạnh phúc, đủ thuận duyên Tu xuất gia gieo duyên, và đầy hỷ lạc trên bước đường hành Bồ tát đạo và hộ trì Tam Bảo.

Nam Mô Thường Tinh Tấn Bồ Tát Ma Ha Tát

Thị Phước

Chùa Ngàn Phật

Dưới đây là những bài viết hiện đang được đăng trên trang mạng của Chùa dưới đề mục TƯ DUY. Những bài viết này đang được nhiều người xem và phổ biến rộng rãi nên được xếp hạng rất cao trong “Google Search” (Rank High on Google First Page).

TƯ DUY VỀ TU TÂM

ỨNG DỤNG LÝ DUYÊN KHỞI TRONG THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI

NGHIỆP LÀ GÌ?

NHẬN BIẾT ĐỂ TRÁNH XA MÊ TÍN

TÌM HIỂU VÀ THỰC HÀNH VĂN TƯ TU

TÌM HIỂU VÀ ÁP DỤNG NHƯ LÝ TÁC Ý

CẬN TỬ NGHIỆP VÀ THÂN TRUNG ẤM KHI CHẾT VÀ TÁI SANH

TƯ DUY VỀ HOẰNG PHÁP

CÔNG TRÌNH GIÁO DỤC CỦA PHẬT GIÁO VN TẠI MỸ

GÓP Ý VỀ NHU CẦU BẢO TỒN PGVN TẠI MỸ & TÀI LIỆU THAM KHẢO

LIÊN HỆ GIỮA TIỂU THỪA VÀ ĐẠI THỪA

PHÁP TIỂU THỪA Ở CỰC LẠC

NHỮNG YẾU TỐ THÀNH CÔNG CỦA TỔ CHỨC PHẬT GIÁO TÂY TẠNG FPMT Ở HẢI NGOẠI

THẦY KUSHO (Phạm Dương Đôn) PHẬT GIÁO TÂY TẠNG

TƯ DUY VỀ LỢI SANH

TƯ DUY VỀ CÔNG ĐỨC CÚNG DƯỜNG

CÔNG ĐỨC BỐ THÍ NGƯỜI PHẬT TỬ CẦN BIẾT

ẢNH HƯỞNG CỦA TẬP QUÁN NGHIỆP KHI ĐẾN CHÙA

Ý NGHĨA BÁO HIẾU TRONG KINH VU LAN VÀ KINH ĐỊA TẠNG

TẠI SAO NIỆM PHẬT KHÔNG VÃNG SANH

HÀNH BỒ TÁT ĐẠO – TU NHƯ KHÔNG TU

Xin quý Phật tử giới thiệu những Giáo lý cùng pháp hành thiết yếu, những chương trình tu học, và những giải đáp thắc mắc về Phật Pháp bằng tiếng Việt và Anh Ngữ trên trang mạng (website) của Chùa Ngàn Phật đến người thân và bạn bè. Sự tùy hỷ và những việc làm tích cực để giúp cho Phật Pháp được hưng thịnh lâu dài sẽ giúp chúng ta tạo nhiều Công đức, cũng như thường hưởng một đời sống an vui, hạnh phúc, và luôn gặp thuận duyên trên đường tu học và hộ trì Tam Bảo.